Co to jest bialaczka?
Sam termin białaczka zastępowany jest terminem "leukemia". Słowo to jest połączeniem greckiego "leukos" - biały i "helma" - krew. Oznacza zatem dosłownie białą krew i wskazuje na kolor krwi u chorych z bardzo dużą ilością białych krwinek. Białaczka to choroba, która powoduje zmiany we krwi. W szpiku kostnym powstają trzy podstawowe elementy krwi: czerwone krwinki, które przenoszą tlen i dwutlenek węgla, białe krwinki, odpowiedzialne za obronę przed infekcjami, i płytki krwi, które umożliwiają jej krzepnięcie. W organizmie osoby chorej na białaczkę dochodzi do nie kontrolowanego namnażania się w szpiku kostnym patologicznie zmienionych niedojrzałych komórek. W końcu szpik kostny jest przepełniony i te nieprawidłowe komórki, zwane blastami, dostają się do obiegu krwi, a wraz z nią - do różnych narządów: wątroby, śledziony, węzłów chłonnych, płynu mózgowo-rdzeniowego, nerek, gonad.
Są różne rodzaje białaczki. U dzieci najczęściej zdarza się ostra białaczka limfoblastyczna. Rzadsze odmiany to ostra białaczka szpikowa i przewlekła białaczka szpikowa.
W Polsce każdego roku na tę chorobę zapada mniej więcej jedno na 15 do 25 tysięcy dzieci, najczęściej między trzecim a piątym rokiem życia. Ponad dwie trzecie dzieci poddanych terapii udaje się całkowicie wyleczyć.
Jak sie leczy bialaczke?
Chore dzieci są zawsze leczone w jednym z odpowiednio wyposażonych i przygotowanych ośrodków ogólnopolskich. Aby zwalczyć komórki nowotworowe, stosuje się chemioterapię, czyli zestaw leków zwanych cytostatykami.
Dziecko musi zostać w szpitalu kilka tygodni, a nawet miesięcy. Kiedy znikną wszystkie oznaki choroby i nie wykrywa się ich typowymi metodami badań, mówimy, że dziecko jest w remisji. To nie znaczy, że jego organizm został całkowicie pozbawiony komórek nowotworowych, dlatego remisję należy utrwalić, stosując dalsze leczenie podtrzymujące w warunkach szpitalnych lub domowych. Leki przeciwnowotworowe są podawane dożylnie, do płynu mózgowo-rdzeniowego oraz doustnie, aby zniszczyć wszystkie komórki nowotworowe. Niektóre dzieci poddaje się także napromienianiu, tzn. naświetla się im głowę lub kręgosłup, aby zyskać pewność, że komórki nowotworowe uległy zniszczeniu.
Jakie skutki uboczne może wywołać leczenie cytostatykami i naświetlaniem? Prawie wszystkie cytostatyki powodują, na szczęście przemijające, uszkodzenia szpiku kostnego, tzn. zaburzenia w odnawianiu się zdrowych komórek - liczba krwinek czerwonych i płytek krwi jest zmniejszona. Aby skład krwi powrócił do normy, podaje się dziecku masę erytrocytarną lub płytkową.(transfuzje krwi) W okresie intensywnego leczenia stosuje się także odpowiednie preparaty przeciwciał (gammaglobulin) i profilaktycznie niektóre leki przeciwbakteryjne i przeciwgrzybiczne, by zapobiec infekcjom.
Nie jest to jednak koniec leczenia. Przez prawie dwa lata trwa tzw. leczenie podtrzymujące.
Po upływie dwu i pół roku, gdy dziecko już zupełnie dobrze się czuje, robi mu się badania kontrolne, by ocenić funkcjonowanie narządów wewnętrznych, najbardziej narażonych na działanie nowotworu. Jeżeli wszystko jest w porządku, przestaje się podawać leki. Jeśli po zakończeniu leczenia dziecko dobrze się czuje przez kolejne pięć lat, uważa się, że zostało całkowicie wyleczone. Niekiedy lekarze podejmują decyzję o przeszczepie nowego szpiku. Aby przeszczep był udany, chore dziecko powinno być w stanie remisji, tzn. w organizmie nie może być komórek nowotworowych, oraz musi być odpowiedni dawca (brat lub siostra). Dawca musi być zdrowy. Przechodzi on szereg badań, by ustalić zgodność jego szpiku ze szpikiem chorego dziecka. Jedyne ryzyko dla dawcy związane z przeszczepem to narkoza, ale dzięki nowoczesnym metodom można uznać je za minimalne. Przeszczep polega na podaniu choremu dziecku zdrowych komórek szpikowych, które zaczynają się rozmnażać w jego organizmie. W niektórych przypadkach choremu przeszczepia się jego własny szpik.
Jeżeli to spotkało Twoich przyjaciół
Czego chorzy i ich rodziny oczekują od swoich przyjaciół? Nie chcą litości. To samo dotyczy strachu i ponurych przepowiedni. Nie chcą zostać kandydatami do beatyfikacji. Nie chcą być zostawieni w spokoju, żeby w samotności rozważyć problemy, przed którymi stoją. Nigdy w życiu tak bardzo nie potrzebowali innych ludzi.
Jak możesz pomóc?
Sprawić, aby maluchowi nie zabrakło nigdy preparatów krwi. Postaraj się zmotywowac jak najwięcej dawców krwi.
Zapewnić mu leczenie uzupełniające, które będzie je chronić przed ubocznymi skutkami chemioterapii. Możesz to zrobić, zbierając na to pieniądze.
autor: Dr Teresa JACKOWSKA, Wojciech WIDŁAK. Tekst zaczerpnięty ze strony "edziecko.pl"